Kerim ÜLKER/Londra
Tarihin başladığı coğrafya Anadolu’da kazdığınız her toprağın altı, bir medeniyetin de beşiği. Hattuşaş’ta Hitit, Gordion’da Frig, Efes’te İyon, Van’da Urartu, Çanakkale’de Truva… Toprağın her katmanında ayrı bir kültür, ayrı bir efsane. Tarihin başladığı coğrafyanın talihini de toprağın altında gizlediği hazineler değiştirecek. Dünyanın neresine giderseniz gidin, bu kadar farklılığı, çeşitliliği de bulamayacaksınız. Göbeklitepe’nin 12 bin yıllık tarihiyle başlayan bu yolculuğun yeni durağı şimdilerde Londra oluyor.
Göbeklitepe’den bu yana tarihe damga vuran, dünyanın farklı kıtalarına yayılmış medeniyetleri İngiltere’nin başkentinde buluşturan ise Türk şirketi DEM Müzecilik. Bu devasa tarihi yolculuğunda ışık ve ses teknolojilerini bir araya getirerek ziyaretçiyi zamanda bir yolculuğa çıkaran “Time Walk” (Zaman Yürüyüşü) adlı sergiyi Londra’ya götüren DEM Müzecilik’in 2 yıllık çalışmalarıyla çıkan bu yolculuktan biraz bahsetmek istiyorum. Urfa’dan Babil, antik Mısır, Maya ve Rapa Nui ile devam eden, toplam 21 farklı medeniyeti kapsayan bu sergi: Londra’daki Royal Victoria Rıhtımı’nda yer alan Immerse LDN’de (Excel Waterfront) sergileniyor. “Time Walk”, yani “Zaman Yürüyüşü” adlı sergi, Sergi, ışık ve ses titreşim sistemleri, projeksiyon, görsel efektler vb. birçok farklı teknolojinin bir arada kullanıldığı “deneyim müzeciliği”nin önde gelen örneklerinden biri. Aralarında Göbeklitepe’nin kazı Başkanı ve İstanbul Üniversitesi Tarih Öncesi Arkeolojisi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Necmi Karul, Laurence Blair, Dr. Edward Scrivens, Prof. Eleanor Robson’un da bulunduğu arkeologlar ve dünya çapında kendi alanlarında uzman tarihçilerin danışmanlığında, kreatif direktörler, profesyonel senaristler, 2D ve 3D sanatçılar, mimarlar ve teknoloji uzmanlarından oluşan 250 kişilik çok disiplinli bir ekip tarafından oluşturuldu.
ÜNLÜ SANATÇILAR, TARİHE SES OLDU
26 farklı dilde misafirlerini karşılayan sergide, medeniyetlere sesini veren ise Selçuk Yöntem, Devrim Yakut, David Schofield, Olivia Williams gibi ünlü isimler. Sergideki tarihi gösterimde ayağınızın altından kayan şehirler, yükselen zigguratlar, yıkılan şehirler, kurulan krallıklar, karşınıza çıkan ordular… Tamamen sizi tarihin içine çeken bu dijital şovun ardından düzenlenen toplantıda konuşan DEM Müzecilik’in Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Uğur Esin, “Tarih ve sanatı muazzam bir boyuta taşıyan bu deneyim ile DEM Müzecilik, evrensel bir kültür elçiliği misyonunu da gerçekleştirmiş oluyor” diyor.
“12 BİN YILLIK TARİHİ İHRAÇ EDİYORUZ”
Esin, “Göbeklitepe’yi yurtdışına taşımamız, 12 bin yıllık bu tarihi mirası Londra’da anlatmamız bizim açımızdan bir nevi kültür ihracı” diye ekliyor. DEM Müzecilik CEO’su Eda Bildiricioğlu ise sergiyi “tarihsel, deneyimsel müzecilik” olarak tanımladıklarını belirterek, odak noktalarının, “eserler ve teknolojik anlatımlarla zenginleştirilmiş tarih anlatıcılığı” olduğunu dile getiriyor. Bildiricioğlu, “Ziyaretçilerin müzeden ayrılırken yoğun bir duygu hissetmelerini hedefliyoruz. Ayasofya Deneyim Müzesi örneğinde olduğu gibi, hikaye anlatımı, müzikler, ses tonları ve sanatçı seçimlerini bu duyguyu yaratmak için kullanıyoruz” diye konuşuyor.
SIRADA TRUVA VAR
Londra’da açılan Göbeklitepe gibi müzeler aracılığıyla Türkiye’nin zengin coğrafi ve tarihi değerlerinin dünyaya tanıtıldığına dikkat çeken Bildiricioğlu, “Gelecekte Truva gibi diğer önemli tarihi mirasların da dünya çapında tanıtılmasını hedefliyoruz” diyor.
“2027’DE ROMA’DA COLOSSEUM’U YAPACAĞIZ”
DEM Müzecilik Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Uğur Esin, 2011’de Kabatepe’nin tüm tasarımını ve uygulamasını üstlenerek müzeciliğe giriş yaptıklarını dile getirerek, “Time Walk” sergisinin, medeniyetleri anlatan küresel bir marka olmayı hedefliyoruz. Londra’daki Göbeklitepe sergisinin ardından dünyanın farklı yerlerinde deneyim müzeciliği projelerine devam edeceğiz. 2027’de Roma’da Colosseum’u yapacağız. Bunun için İtalya Kültür Bakanlığı ile görüşmelerimiz sürüyor. Ayrıca ABD’de Las Vegas ve Japonya gibi uluslararası projelerde de ‘Time Walk’ markasını kullanacağız” diye anlatıyor. .
AYASOFYA VE EFES’İ DE YAPTI
Türkiye’de deneyim müzeciliğinin dünya çapında ilk örnekleri olan Göbeklitepe, Ayasofya Tarih ve Deneyim Müzesi ile Efes Deneyim Müzeleri’nin yaratıcısı olduklarını belirten Esin, “Yeni projemiz olan Timewalk Exhibition ile yurtdışına kültür ihracına başladık. DEM Müzecilik tarafından hazırlanan büyük ölçekli sürükleyici sergi, antik medeniyetleri görkemleri, atmosferleri ve insan hikâyeleriyle yeniden canlandırarak adeta hayat bulmalarını sağlıyor. Beş farklı deneyimi tek bir anlatıda buluşturan sergimizle, ziyaretçileri görsel-işitsel anlatımın etkileyici gücüyle, insanlık tarihini keşfetmeye davet ediyoruz” diye konuşuyor.
Gelelim projenin ekonomik tarafına. 250 kişinin 2 yıl boyunca çalıştığı projede bütçe 16 milyon sterlin olarak başladı. Şu anda da 22 milyon dolara çıkmış durumda. Bu da yaklaşık 1.4 milyar liraya ulaşıyor.
patronlardunyasi.com
