Küresel ekonomik gelişmeleri yakından takip eden Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Türkiye’nin savaşın olumsuz ekonomik etkilerinden en fazla etkilenecek ülkeler listesine eklendiğini duyurdu. Bankadan gelen bu kritik rapor, Ortadoğu’daki artan gerginliklerin yalnızca sınırları değil, aynı zamanda enerji pazarlarını, tedarik zincirlerini ve finansman mekanizmalarını da olumsuz yönde etkileyeceğini ortaya koyuyor.
Jeopolitik sarsıntıların etkisi, çatışmalar sona erse bile devam edecek gibi görünüyor. EBRD Baş Ekonomisti Beata Javorcik, enerji ve ticaret yollarındaki olumsuz etkilerin uzun vadeli olabileceği konusunda uyarıda bulundu. Rapora göre, petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalması halinde, küresel büyümenin en az 0,4 puan düşmesi ve dünya genelinde enflasyonun 1,5 puandan fazla artması bekleniyor. Ayrıca, kritik sanayi girdileri olan gübre, alüminyum, plastik ve sülfür gibi maddelerin fiyatlarının rekor seviyelere ulaşacağı öngörülüyor.
Türkiye, gıda ve enerji ithalatına bağımlı olduğu için EBRD’nin “en yüksek riskli ülkeler” listesinde Mısır, Ürdün ve Lübnan ile birlikte yer alıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki olası kesintilerin, Türkiye’nin hammadde tedarik maliyetlerini önemli ölçüde artıracağı tahmin ediliyor.
Finansman kanalları açısından da ciddi uyarılar mevcut. Küresel finansal koşulların kötüleşmesiyle Türkiye’den sermaye çıkışlarının hızlanabileceği belirtiliyor. Tahvil faizlerindeki artış, devletin borçlanma maliyetlerini yükseltirken, reel sektörün finansmana ulaşımını da zorlaştıracak.
Savaşın etkileri yalnızca sanayi ile sınırlı kalmayacak; hizmet sektöründe de ciddi daralmalar bekleniyor. Turizmde yaşanacak aksaklıklar ve bölge ülkelerinden gelen işçi dövizlerindeki azalma, Türkiye’nin cari dengesini olumsuz etkileyecek. EBRD, enerji güvenliğinin artık milli güvenlik meselesine dönüştüğünü ve küresel ticaretin “parçalanma” sürecine girdiğini vurguladı.
Yazar: Mehmet Karaman
